Klompen op de lijst van immaterieel erfgoed

Wat staat er op de lijst van UNESCO immaterieel erfgoed?

Grote gebouwen, piramides en eeuwenoude tempels: bij de term ‘UNESCO werelderfgoed’ denk je al gauw aan indrukwekkende bouwwerken. Maar wist je dat er van ieder land in de wereld een lijst wordt bijgehouden met UNESCO immaterieel erfgoed? Op ‘onze’ lijst vind je een lange opsomming van bijzondere Nederlandse tradities, festivals en ambachten.

Wat is het UNESCO immaterieel erfgoed?

Het zijn niet alleen gebouwen en belangrijke documenten die een cultuur bijzonder maken. Ook sommige tradities, festivals of speciale groepen mensen zijn kenmerkend voor een land. Vaak zijn dit tradities die van generatie op generatie worden overgegeven. Immaterieel erfgoed past zich aan de tijd aan en verandert mee. Zo zijn er bijvoorbeeld tegenwoordig moderne sneakers met daarop originele kunst uit Staphorst te vinden. 200 jaar geleden had waarschijnlijk niemand dat kunnen bedenken.

Viering Brielle – 1 april

Elk jaar op 1 april herdenkt de bevolking van het Zuid-Hollandse Brielle dat de stad op 1 april 1572 door de watergeuzen werd ingenomen door Spanje. Op deze dag verkleden de inwoners van Brielle zich massaal in historische kleding en wordt het openluchttheater ‘de sleutel van de stad’opgevoerd. Hier wordt de inname van Den Briel nagespeeld. De viering is een lokale feestdag die jaarlijks tienduizenden bezoekers trekt. Naast de openluchtvoorstelling zijn er allerlei activiteiten in de stad, zoals een geuzenmaal, een ambachtenmarkt en kleurrijke straattheaters.

Machinaal klompen maken

De klomp is voor buitenlanders het icoon van Nederland. Tegenwoordig lopen er, naast wat boeren en stratenmakers, nog maar weinig mensen op klompen en worden ze vooral als souvenirs verkocht. Klompen werden eeuwenlang handmatig gemaakt, tot aan het begin van de 20e eeuw. Er zijn nu nog negentien klompenfabrieken in Nederland. De meeste vind je in de Achterhoek en in Noord-Brabant. Het instellen van de machines vergt veel vakmanschap, kennis van de eigenschappen van het hout en de machines. Jaarlijks vindt er een nationale klompenkeuring plaats, waarbij machinaal vervaardigde klompen worden gekeurd. Er wordt beoordeeld op pasvorm, model en kwaliteit. Degene die de beste klomp maakt krijgt de Zilveren Klomp.

De reus ‘Jas de Keistamper van Boxtel’

Iedere Koningsdag verschijnt op de markt van Boxtel de reus ‘Jas de Keistamper’. Jas is een grote vriendelijke reus, en is met zijn 3 meter 75 een indrukwekkende verschijning. De reus stamt uit een legende van 1937, toen Boxtel deenige plek in Noord-Brabant was met een verharde weg. Het maken van een weg vereiste ‘reuzenkracht’. Tegenwoordig houdt de reus tijdens koningsdag een toespraak waarin hij de inwoners van Boxtel en alle bezoekers op humoristische wijze toespreekt. Tijdens zijn optredens wordt hij vergezeld door een folkloristische dans- en muziekgroep.

De Strontweek

De Strontweek in Friesland bestaat uit verschillende evenementen die allemaal te maken hebben met water. Zo is er een Strontrace (een route die via het IJsselmeer en Amsterdam naar Warmond loopt), de Beurtveer (zeilrace), de Visserijdagen en het muziekfestival Liereliet. De strontweek vindt zijn aan oorsprong in het begin van de 20ee eeuw, toen vruchtbare mest van Friesland naar de bollenvelden in Noord-Holland werd gebracht. In de strontrace van tegenwoordig wordt er kunstmest afgeleverd, in ruil voor bloembollen. De schippers mogen alleen gebruikmaken van een kaart en kompas en er mogen geen motoren worden gebruikt.

Snert

Niet alleen beroepen en festivals staan op de lijst van het immaterieel erfgoed. Ook de traditionele dikke soep snert staat erop. Een van de oudste geschreven recepten voor snert dateert uit begin 16e eeuw. Samen met een varkenspoot of wat krabbetjes werd met de laatste restjes van het land deze eenvoudige maar voedzame maaltijd bereid. Vaak worden erwtensoep en snert door elkaar gebruikt, maar het grote verschil tussen de twee zit in de bereidingstijd: snert heeft minimaal één nacht op het vuur gesudderd. Er is ieder jaar ook een wereldkampioenschap Snertkoken. Tijdens dit kampioenschap strijden deelnemers om een verzilverde opscheplepel voor soep.

Molenaar

Molens hebben in Nederland een belangrijke rol gespeeld in de economische ontwikkeling. In de tweede helft van de 19e eeuw stonden er meer dan 9000 molens in Nederland. Met de komst van elektrische motoren kromp dit aantal snel. Tegenwoordig zijn er nog maar veertig beroepsmolenaars, maar meer dan duizend vrijwilligers. Het beroep wordt vaak van vader tot zoon overgegeven. Er is voor zowel beroeps- als vrijwillige molenaars een uitgebreide opleiding waarbij je alle ins en outs van de molen moet leren. Mocht je geïnteresseerd zijn in molens, bezoek dan eens een molen tijdens de Nationale Molendag en maak een praatje met de molenaar!

Wil je meer weten over het UNESCO immaterieel erfgoed? Kijk dan op: Immaterieelerfgoed.nl.

Donny, senior medewerker Service Team - Allianz Global Assistance

Donny

Donny is senior medewerker bij het Service Team van Allianz Global Assistance. Klantgerichtheid komt bij haar altijd op nummer 1. Als zij niet aan het werk is heeft ze een andere passie. En dat is reizen! Wintersport, een weekendje weg of lange reizen naar Australië en Azië zijn haar niet vreemd. Door haar vele reizen is zij de aangewezen persoon om haar ervaringen met je te delen.